حذف تخصص و تشدید بی‌اخلاقی

domino-665547_960_720-5

چه اتفاقی می‌افتد وقتی یک فرد غیرمتخصص و بی‌تجربه بر مصدر کار و سمتی قرارمی‌گیرد؟ حتی با یک نگاه عمومی، می‌توان پیامدهای زیر را تصور کرد:

۱- وارونه جلوه دادن واقعیت‌ها

۲- نمایش، ظاهرسازی و دروغ‌های پی‌درپی

۳- به هدر رفتن منابع و سرمایه

۴- بهره‌برداری ماهرانه از سنت و صنعت چاپلوسی برای حفظ سمت

۵- سقوط کارآمدی در کار و مجموعه‌ سازمانی

۶- به حاشیه راندن افراد متخصص و مجرب در مجموعه سازمانی

۷- جایگزینی تبلیغات و هیاهو با مدیریت عقلانیت

۸- به‌کارگیری زیرمجموعه بی‌تجربه و ناکارآمد

۹- خلاقیت مخرب برای تداوم مدیریت

۱۰- لذت مخفی شده از امکانات مالی و غیرمالی گسترده

از آنجا که بشر هر فکر و هر کاری را می‌تواند هنرمندانه و حتی معقول توجیه کند، اجرا و پیامدهای ده‌گانه‌ فوق به راحتی قابل تصور است. معمولا افراد توانا که در چارچوب اصولی مستحکم کار و زندگی می‌کنند، تبلیغ نمی‌کنند چون نیازی به تبلیغ ندارند.
در گذشته وقتی شخصی به سمت ریاست دانشگاه یا دانشکده یا بانک و موسسه‌ای انتصاب می‌شد همه از دقت و شایستگی سخن می‌گفتند؛ اما عموما هم‌اکنون ازانتصاب‌ها تعجب نمی‌کنند، بلکه شوکه می‌شوند.
در علم سیاست گفته می‌شود انسان‌ها عمدتا محصول ساختارها هستند و رفتار آنها تابع مقتضیات و قواعد ساختارهایی است که در آن زندگی می‌کنند. وقتی ساختاری، اولویت را به کم‌تجربه و کم‌دانش می‌دهد به طور طبیعی باید در انتظار عملکردهای ضعیف، قضاوت‌های بی‌پایه، دانش محدود، تصمیم‌گیری اشتباه و کوتاه‌مدت، سخنان نسنجیده و پیامدهای منفی که بلکه ده‌ها سال بعد معلوم شود، باشد. اولین کار غیراخلاقی که صورت می‌پذیرد، گماردن افراد کم‌صلاحیت و فاقد صلاحیت در صدر امور است. چه نهادی که سمت را اعطا می‌کند و چه فردی که بدون صلاحیت مسوولیت را می‌پذیرد، هر دو کار غیراخلاقی می‌کنند.

دکتر محمود سریع‌القلم *،استاد دانشگاه شهید بهشتی / دنیای اقتصاد

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *